Şanlıurfa’nın Siverek ilçesine bağlı Gedik Mahallesi’nde bulunan 1 No’lu Kaya Mezar, mahallenin merkezindeki tepelik alanın güneybatı yamacında yer alıyor. Modern bir konutun içinden geçilerek ulaşılan tarihi yapı, mimari özellikleri ve geniş iç mekânıyla bölgenin dikkat çeken kültürel miras unsurları arasında bulunuyor.
Doğu-batı doğrultusunda uzanan kaya mezarının, ilk kullanım amacının ardından farklı dönemlerde çeşitli işlevler üstlendiği belirtiliyor. Yapının zaman içerisinde genişletilerek kaya konut olarak da kullanıldığı, günümüzde ise depo işlevi gördüğü ifade ediliyor.
Geçmişin izlerini taşıyan kaya mezarı, günümüzde günlük yaşamın bir parçası olarak kullanılmaya devam ediyor. Yapının iç mekanında peynirlerin muhafaza edilmesi, tarihi alanın günümüzdeki kullanım biçimini ortaya koyuyor.
Gedik Mahallesi 1 No’lu Kaya Mezar’ın dromosu 3,50 metre uzunluğa, 1,50 metre genişliğe ve 3 metre yüksekliğe sahip. Dromosun güney bölümünde ise 0,55 metre genişliğinde, 0,90 metre derinliğinde ve 1,31 metre yüksekliğinde bir kapak taşı yeri bulunuyor.
Yapının batıya bakan giriş açıklığı 0,99 metre genişliğinde ve 1,80 metre yüksekliğinde. Tek odalı olarak tanımlanan kaya mezarının iç mekanı, doğu yönüne doğru genişletilmiş durumda. İç bölüm doğu-batı doğrultusunda 8,15 metre, kuzey-güney doğrultusunda ise 6 metre ölçülürken korunmuş tavan yüksekliği 4 metreye ulaşıyor.
Kaya mezarının iç mekânında mimari açıdan dikkat çeken ayrıntılar da yer alıyor. Kuzey ve güney cephelerinde, zeminden 1,50 metre yükseklikte bulunan iki adet arcosolium, yapının mezar mimarisine ilişkin önemli izler taşıyor.
Benzer ölçülere sahip bu mimari bölümlerin her biri 1,95 metre kemer genişliğine, 0,86 metre kemer yüksekliğine ve 0,80 metre derinliğe sahip. Bu ayrıntılar, kaya mezarının geçmişteki kullanımına ve mimari özelliklerine ilişkin bilgi sunuyor.
Bu bağlantı sizi https://www.urfanatik.com dışındaki bir siteye yönlendiriyor.
Kaynak: https://www.urfanatik.com/sanliurfada-tarihi-kaya-mezar-peynir-deposu-olarak-kullaniliyor
