Şanlıurfa mutfağında keme mantarıyla hazırlanan boranı, kullanılan malzemeleri kadar mevsime bağlı oluşuyla da diğer yemeklerden ayrılıyor. Toprağın birkaç santimetre altında yetişen keme mantarı, ilkbaharda toplanıyor. Coğrafi işaretli Urfa keme boranısı da bu nedenle yılın her döneminde taze malzemeyle hazırlanamayabiliyor.
Şanlıurfa denildiğinde akla ilk gelen yemekler genellikle çiğ köfte, kebap ve lahmacun oluyor. Ancak kentin geleneksel mutfağında, malzemesi doğrudan doğadan toplanan ve belirli bir mevsimde hazırlanabilen yemekler de bulunuyor.
Bunlardan biri Urfa keme boranısı. Şanlıurfa’ya özgü bu yemek, toprağın altında yetişen keme mantarı, kuzu eti, ince bulgur ve yöresel yağ kullanılarak hazırlanıyor.
Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle koruma altına alınan yemek, 450 tescil numarasına sahip.
Keme boranısının temel malzemesi olan keme mantarı, Şanlıurfa’da doğal olarak yetişen bir mantar türü.
Görünüşü patatese benzeyen bu mantar, toprak yüzeyinin yaklaşık 5 ila 10 santimetre altında bulunuyor.
Kumlu, geçirgen ve çabuk kuruyan topraklarda yetişen keme, geliştiği dönemde toprağın yüzeyinde çatlaklar oluşturabiliyor.
Bu çatlaklar, mantarın bulunduğu yerin anlaşılmasına yardımcı oluyor.
Keme mantarının doğadan toplanabildiği dönem ise oldukça sınırlı.
Coğrafi işaret tescilindeki bilgilere göre Şanlıurfa’da keme mantarı genellikle mart ayının sonlarından mayıs ayının ilk haftasına kadar toplanıyor.
Bu nedenle taze keme kullanılarak hazırlanan boranı da mevsimsel özellik taşıyor.
Yemeğin yıl boyunca aynı taze malzemeyle hazırlanması mümkün olmuyor.
Kemenin yetişmesi, toprağın yapısı ve sıcaklık koşullarıyla yakından bağlantılı.
Yemeğin hazırlanışında keme mantarının yanı sıra yörede yetiştirilen İvesi kuzusunun eti kullanılıyor.
İnce bulgurdan hazırlanan yuvalaklar, Şanlıurfa biberi ve Urfa sadeyağı da tarifin temel malzemeleri arasında bulunuyor.
Hazırlanan yuvalaklar servis tabağına alındıktan sonra üzerlerine sıcak ana yemek ekleniyor.
Urfa keme boranısı, mahreç işaretiyle tescil edilmiş yöresel yemeklerden biri.
Tescil belgesinde kullanılan malzemelerin Şanlıurfa’nın tarımsal üretimi ve yemek kültürüyle bağlantısı ayrıntılı biçimde anlatılıyor.
Yemeğin hazırlanmasında ustalık bilgisinin önemli olduğu da belirtiliyor.
Keme mantarının yalnızca belirli dönemde doğadan toplanabilmesi, bu geleneksel yemeği Şanlıurfa mutfağındaki diğer birçok tariften ayırıyor.
Bu bağlantı sizi https://www.urfanatik.com dışındaki bir siteye yönlendiriyor.
