Şanlıurfa’nın Birecik ilçesinde yer alan Birecik Baraj Gölü ve Karkamış Sulak Alanı, bilim dünyası için önemli bir keşfe ev sahipliği yaptı. Yapılan kapsamlı bir bilimsel araştırmada, toplam 257 farklı alg taksonu tespit edildi. Harran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü bünyesinde Serdar Ergünal’ın 2017’de tamamladığı yüksek lisans tezi, bu taksonlardan 46’sının Türkiye alg florası için tamamen yeni kayıtlar olduğunu ortaya koydu. Bu bulgu, ülkenin biyolojik çeşitliliğine dair önemli bir güncelleme niteliği taşıyor.
Fırat Nehri havzasındaki bu iki değerli sulak alanda yürütülen detaylı çalışma, bölgedeki mikroskobik canlıların inanılmaz çeşitliliğini gözler önüne serdi. Araştırma, Şanlıurfa sulak alanlarının biyolojik zenginliğine dair daha önce bilinmeyen bilgileri gün yüzüne çıkararak, alg florasının zenginliğini bilimsel verilerle kayıt altına aldı.
Serdar Ergünal tarafından yönetilen bu yüksek lisans projesi kapsamında, Nisan 2016 ile Şubat 2017 tarihleri arasında yoğun arazi araştırmaları yapıldı. Birecik ve Karkamış’taki 14 ayrı noktadan toplanan örnekler, dört mevsim boyunca titizlikle incelenerek, bölgedeki alg türlerinin dağılımı ve çeşitliliği hakkında değerli bilgiler sağladı.
Prof. Dr. Göksal Sezen’in danışmanlığında gerçekleştirilen bu önemli çalışmada, her iki sulak alanın alg florası derinlemesine analiz edildi. Ayrıca, çeşitli taksonomik gruplara ait mikroskobik canlıların bölgedeki dağılım desenleri de detaylı bir şekilde araştırıldı.
Yapılan detaylı incelemeler neticesinde belirlenen 257 alg taksonunun dağılımı da oldukça ilgi çekiciydi. Bu taksonların 135’i Bacillariophyta, 50’si Charophyta, 37’si Chlorophyta ve 22’si Cyanobacteria gruplarına aitti. Geri kalan alg türleri ise Miozoa, Ochrophyta, Euglenophyta, Cryptophyta ve Rhodophyta gibi farklı gruplarda sınıflandırıldı.
Çalışmanın en çarpıcı sonuçlarından biri, tespit edilen 46 alg taksonunun Türkiye alg florası için ilk kez kaydedilmesiydi. Bu yeni keşifler arasında 25 Bacillariophyta, 10 Charophyta, 6 Chlorophyta, 3 Miozoa ve 2 Cyanobacteria taksonu bulunuyordu. Bu “Türkiye alg keşifleri”, ülkenin biyolojik veri tabanına önemli katkılar sağladı.
Elde edilen bu bulgular, Birecik ve Karkamış çevresindeki sulak alanların sadece makro değil, aynı zamanda mikroskobik canlı çeşitliliği açısından da muazzam bir biyolojik zenginliğe sahip olduğunu kanıtladı. Bu durum, bölgenin gelecekteki bilimsel araştırmalar için potansiyelini artırıyor.
Yüksek lisans tezinde, alg çeşitliliğinin yanı sıra Birecik Baraj Gölü ve Karkamış Sulak Alanı’nın su kalitesi de mercek altına alındı. Araştırmanın yapıldığı 2016-2017 dönemine ait değerlendirmelerde, her iki sulak alanın su kalitesinin “I. sınıf” olduğu tespit edildi. Bu bilgi, o dönemdeki çevresel durumu yansıtmaktadır.
Ancak bu “su kalitesi” sınıflandırmasının, yalnızca 2016-2017 yıllarındaki araştırma bulgularını temsil ettiği unutulmamalıdır. Günümüzdeki su kalitesini yansıtan güncel bir veri olarak kabul edilmemesi gerektiği vurgulandı.
Harran Üniversitesi’nin desteğiyle hazırlanan bu kapsamlı bilimsel çalışma, Fırat Nehri çevresindeki sulak alanların biyolojik çeşitliliğini anlamak için alg florasının ne denli kritik bir inceleme alanı olduğunu bir kez daha kanıtladı. Bu araştırma, bölgenin ekolojik önemini vurgulayan değerli bilimsel kayıtlardan biri olarak yerini aldı.
