1. Haberler
  2. Genel
  3. Birecik’teki Alaburç Mescidi’nin geçmişi şaşırttı! 1484’e uzanan Memlük izleri

Birecik’teki Alaburç Mescidi’nin geçmişi şaşırttı! 1484’e uzanan Memlük izleri

0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Şanlıurfa’nın Birecik ilçesinde bulunan Alaburç Mescidi, geçmişte kentin savunma sisteminin bir parçası olan kale burçlarından biri olarak dikkat çekiyor. Meydan Mahallesi’nde, On Temmuz Caddesi ile Adnan Menderes Bulvarı’nın kesiştiği noktada bulunan yapının geçmişi, Memlük Sultanı Melik el-Eşref Kayıtbay dönemine kadar uzanıyor. Cephelerindeki kitabeler ve mimari özellikleriyle öne çıkan Alaburç’un, 15. yüzyılda savunma amacıyla kullanılan bir burçtan mescide dönüştürüldüğü belirtiliyor.

GAP İdaresi ve Hacettepe Üniversitesi tarafından hazırlanan 1999 tarihli taşınmaz kültür varlıkları envanterinde, Alaburç’un cephelerinde madalyon biçiminde düzenlenmiş kitabeler bulunduğu aktarılıyor. Sülüs yazıyla hazırlanan kitabelerde Memlük Sultanı Melik el-Eşref Kayıtbay’ın adına yer veriliyor.

Yapının kitabesinde doğrudan bir inşa tarihi bulunmuyor. Ancak araştırmacılar, Alaburç’u Kayıtbay döneminde yaptırılan ve 1484 yılına tarihlenen Birecik Meydan Kapısı ile aynı döneme yerleştiriyor. Bu nedenle 1484 yılı, mescidin kesin inşa tarihi değil, mimari ve tarihî bağlantılar üzerinden yapılan bir tarihlendirme olarak değerlendiriliyor.

Alaburç’un geçmişte Birecik dış kale surlarının güneybatı bölümünde yer aldığı belirtiliyor. Yapının taş duvarları, mazgal açıklıkları ve surlarla bağlantısı, eski savunma sisteminin mimari özelliklerini ortaya koyuyor. Burçtan doğuya doğru uzanan sur duvarlarının kalıntıları da yapının tarihî çevresinin parçaları arasında bulunuyor.

Burcun hangi tarihte mescit olarak kullanılmaya başlandığı ise kesin olarak bilinmiyor. Yapının askerî savunma amacıyla kullanılan bir bölümden ibadet mekânına dönüşmesi, Birecik’in tarihî mimarisindeki farklı kullanım dönemlerini gösteren ayrıntılardan biri olarak öne çıkıyor.

Şanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 23 Temmuz 2015 tarihli ve 1676 sayılı kararında yapının tescilinin Alaburç Mescidi adıyla sürdürülmesine hükmetti. Kararda, yapının Muhammed Buhâri Türbesi olarak adlandırılması yerine mescit kimliğinin esas alınması gerektiği belirtildi.

Kurul değerlendirmesinde, yapıdaki kitabenin mescit kullanımına işaret ettiği, ancak buranın türbe olduğunu gösteren fiziksel bir iz bulunmadığı kaydedildi. Böylece Alaburç’un tarihî kimliğine ilişkin tescil adı da resmî kararla açıklığa kavuşturuldu.

Alaburç Mescidi, Birecik’in Memlük döneminden kalan savunma mimarisini yansıtan tarihî yapıları arasında yer alıyor. Yapının kitabeleri, taş işçiliği ve surlarla bağlantısı, ilçenin geçmişteki kent savunma düzenine ilişkin önemli bilgiler sunuyor.

Bu bağlantı sizi https://www.urfanatik.com dışındaki bir siteye yönlendiriyor.

Kaynak: https://www.urfanatik.com/birecikteki-alaburc-mescidinin-gecmisi-sasirtti-1484e-uzanan-memluk-izleri

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Birecik’teki Alaburç Mescidi’nin geçmişi şaşırttı! 1484’e uzanan Memlük izleri
+ - 0

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Suruç Gündem Son Dakika Suruç Haberleri ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin
KAI ile Haber Hakkında Sohbet
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.