Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre bireylerin eğitsel değerlendirmesi ve tanılaması, RAM’larda oluşturulan özel eğitim değerlendirme kurulu tarafından yapılıyor. Değerlendirme uygun bir ortamda ve bireyin özelliklerine uygun ölçme araçlarıyla gerçekleştiriliyor. Bu süreçteki işlemler ise bakanlığın MEBBİS-RAM Modülü üzerinden yürütülüyor.
Değerlendirme sonucunda özel eğitim ihtiyacı olduğu tespit edilen bireyler için Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu düzenleniyor ve birey uygun eğitim ortamına ve özel eğitim hizmetine yönlendiriliyor. Yönetmelik, resmi özel eğitim okuluna, özel eğitim sınıfına ya da tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitime yönlendirilen öğrenciler için bir rapor türü, Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında hizmet sunan özel eğitim kurumlarında destek eğitim almasına karar verilen öğrenciler için ise ayrı bir rapor türü öngörüyor.
Yönetmeliğe göre okula kayıtlı öğrencilerin eğitsel değerlendirmesini, okulun bulunduğu bölgedeki RAM yapıyor. Herhangi bir okula kayıtlı olmayan bireyler için ise ikamet adresinin ya da bakım ve barınma hizmeti aldığı kurumun bulunduğu bölgedeki RAM yetkili.
İlk başvuru okul yönetimi, veli ya da zihinsel engeli olmayan 18 yaşından büyük bireyin kendisi tarafından yapılabiliyor. Resmi kurumlarda bakım ve barınma hizmetinden yararlanan bireyler için başvuruyu, kurumun resmi yazıyla görevlendirdiği personel yapıyor.
Yönetmelikte okula kayıtlı öğrenciler için istenen belgelerden biri Eğitsel Değerlendirme İstek Formu. Birecik RAM’ın resmi internet sitesindeki duyuruda bu formun okul tarafından hazırlandığı belirtiliyor. Bakanlığın randevu sistemindeki koşullara göre okula devam eden öğrencilerin Bireysel Gelişim Raporu da okul tarafından ya da kapalı zarf içinde veliye verilerek randevu günü RAM’a ulaştırılıyor.
Başvurunun amacına göre sağlık kurulu raporu istenebiliyor. 18 yaşını doldurmamış bireyler için yönetmelikte sayılan raporlardan biri, sağlık kurulunca hazırlanan ve bireyin özel gereksinimlerini belirten Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER). Hangi başvuruda hangi raporların istendiği aşağıdaki belgeler bölümünde yer alıyor.
RAM’lardan randevu, Millî Eğitim Bakanlığının Rehberlik ve Araştırma Merkezi Randevu Sistemi (RAMDEVU) üzerinden alınabiliyor. Karaköprü RAM’ın resmi internet sitesindeki randevu bağlantısı da bu sisteme yönlendiriyor. Sistemde, randevu alan kişinin istenen belgelerle birlikte randevu tarih ve saatinde hazır bulunmayı kabul ettiğini belirten bir onay metni yer alıyor.
Randevu sistemindeki koşullara göre değerlendirme yapılacak birey, anne-babası ya da yasal vasisiyle birlikte randevu tarih ve saatinde RAM’da hazır bulunmalı. Sağlık sorunları nedeniyle RAM’a gelemeyecek durumda olan bireyler için ise yönetmelik, değerlendirme işlemlerinin bu bireylerin bulunduğu ortamlarda yapılacağını hükme bağlıyor.
Yönetmeliğin eğitsel değerlendirme ve tanılama için gerekli belgeleri düzenleyen maddesinde şu belgeler sayılıyor:
Bakanlığın randevu sisteminde ise randevu için şu koşullar sıralanıyor:
Birecik RAM’ın resmi internet sitesinde 2021 yılında yayımlanan duyuruda da randevuya kimlik, sağlık raporunun aslı ve bir fotokopisi ile okul tarafından hazırlanan Eğitsel Değerlendirme İsteği Formu ile gelinmesi isteniyor. Hangi sağlık raporunun gerektiği başvurunun amacına ve bireyin durumuna göre değiştiği için randevudan önce başvurulacak RAM’dan bilgi almak, eksik belge nedeniyle yaşanabilecek gecikmelerin önüne geçebilir.
Yönetmeliğe göre değerlendirme sürecindeki iş ve işlemlerde bireyin ya da velinin görüşü alınıyor. Değerlendirme sonucunda özel eğitim ihtiyacı tespit edilen birey, düzenlenen raporla uygun eğitim ortamına ve özel eğitim hizmetine yönlendiriliyor.
Özel öğretim kurumlarında destek eğitim almasına karar verilen öğrenciler için en fazla bir yıllık eğitim planı hazırlanıyor. Süresi biten planlar ihtiyaç hâlinde yenilenebiliyor.
Eğitsel değerlendirme bir kez yapılıp bitmiyor. Yönetmeliğe göre değerlendirme eğitimin her tür ve kademesindeki geçişlerde yapılıyor. Ayrıca bireyin eğitim performansı ve eğitim ihtiyaçları doğrultusunda veli ya da okulun yazılı talebiyle gerektiğinde tekrarlanıyor.
Veli, eğitsel değerlendirme ve tanılama ya da yerleştirme kararlarına, kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 iş günü içinde il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kuruluna itiraz edebiliyor. İtirazlar, kurula ulaştığı günden itibaren en geç 30 iş günü içinde sonuçlandırılıyor ve sonuç veliye, okula ve RAM’a yazılı olarak bildiriliyor.
Yerleştirme kararı verilen okulun yönetimi de öğrencinin okula kayıt tarihinden itibaren en az 30 iş günü süren izleme sürecinin sonunda karara itiraz edebiliyor.
Şanlıurfa’da resmi internet sitelerinde adres bilgisine ulaşılabilen Rehberlik ve Araştırma Merkezleri ve kurumların kendi sitelerinde Kasım 2026 itibarıyla yer alan adresler şöyle:
Bu listede adı geçmeyen ilçelerde yaşayan aileler, hangi RAM’ın sorumluluk alanında olduklarını çocuklarının okul idaresinden ya da ilçe millî eğitim müdürlüğünden öğrenebilir.
RAM’a başvurmak için çocuğun okula kayıtlı olması gerekir mi?
Çocuğum sağlık sorunu nedeniyle RAM’a gidemiyorsa ne olur?
Yabancı uyruklu çocuklar RAM hizmetlerinden yararlanabilir mi?
Bu bağlantı sizi https://www.urfanatik.com dışındaki bir siteye yönlendiriyor.
Kaynak: https://www.urfanatik.com/sanliurfada-rama-nasil-basvurulur-ozel-egitim-degerlendirmesi-adim-adim
