Şanlıurfa’nın Birecik ilçesinde keşfedilen, kayalık yüzeylere oyulmuş eski oyun alanları, binlerce yıllık **mangala geleneği**ni yeniden gündeme taşıdı. Bu eşsiz buluntular, kentin zengin **kültürel mirası** içinde yer alan **geleneksel zeka oyunu**nun yüzyıllardır bölgede varlığını sürdürdüğünü kanıtlıyor. Birecik’teki kayalık arazide, karşılıklı olarak düzenlenmiş yedişer oyuktan oluşan bu alanlar, araştırmacı Ahmet Taş tarafından belgelendi. Uzmanlar, bu oyukların, Anadolu’nun köklü **geleneksel oyun kültürü**nün bir parçası olan **mangala oyunu**nu temsil ettiğini belirtiyor. Şanlıurfa’da “Minkale” veya “Mıngala” gibi farklı isimlerle de anılan **mangala**, derin bir **strateji oyunu** ve zeka becerisi gerektiren bir eğlence aracıdır. Özellikle **kayalara kazınmış** bu antik oyun alanları, bölgenin **mangala tarihi** açısından büyük bir önem taşıyor. Bu köklü **Şanlıurfa mangala** geleneği, sadece arkeolojik keşiflerle değil, aynı zamanda günümüzdeki canlı uygulamalarıyla da yaşatılıyor. Kentin dört bir yanında, özellikle ileri yaştaki vatandaşlar, park ve bahçelerde bir araya gelerek bu kadim **zeka oyunu**nu oynamaya devam ediyor. **Geleneksel mangala oyunu**nda, iki oyuncunun karşılıklı olarak altışar kuyusu bulunur. Toplamda 12 kuyu ve 48 taş ile oynanan bu oyunda, başlangıçta her kuyuya dörder taş yerleştirilir. Oyuncuların topladıkları taşları biriktirecekleri iki ayrı hazine bölümü de mevcuttur. Bu hazineler, 12 kuyudan bağımsız olarak konumlandırılmıştır. Oyuncular, taşları kendi hazinelerinde en verimli şekilde toplamak için derin **strateji ve hesaplama** yeteneklerini kullanırlar. Şanlıurfa’da “Minkale” ve “Mıngala” gibi farklı isimlerle bilinen **mangala**, kadim bir **strateji ve zeka oyunu**dur. Kökenleri Göbeklitepe gibi antik yerleşimlere kadar uzanan bu eşsiz oyun, aynı zamanda **UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi**’nde de yer alarak evrensel bir değer taşıdığını kanıtlamıştır. Bu durum, **Birecik mangala oyunu**nun ve genel olarak **Anadolu oyunları**nın ne kadar köklü olduğunu göstermektedir.
Kaynak: https://www.urfanatik.com/sanliurfada-binlerce-yillik-mangala-gelenegi-kayalara-kazindi
