Şanlıurfa’da bir yolun onarımı, yeni bir işyeri ruhsatı ya da su aboneliği gibi belediye hizmetleri için hangi kuruma başvuracağınız, gerçekleştirmek istediğiniz işlemin türüne göre farklılık gösteriyor. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ile Akçakale’den Viranşehir’e uzanan 13 ilçe belediyesi arasında kapsamlı bir görev paylaşımı bulunmaktadır. Bu rehber, Şanlıurfa’daki belediye görev dağılımını anlamanıza yardımcı olacak.
Bu görev ayrımının yasal dayanağı, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’dur. Kanunun 7. maddesi, hem büyükşehir hem de ilçe belediyelerinin yetki ve sorumluluklarını ayrıntılı bir şekilde düzenlemektedir.
Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi, şehrin genelindeki ulaşım planlaması ve büyük ölçekli altyapı projelerinden sorumludur. Ana yolların bakımı, onarımı, toplu taşıma güzergahlarının düzenlenmesi, otogar işletmeciliği, itfaiye ve mezarlık hizmetleri ile nazım imar planlarının hazırlanması, Büyükşehir’in temel görevleri arasında yer alır. Ayrıca, ana arterlerdeki asfalt çalışmaları, yol düzenlemeleri ve kış aylarındaki karla mücadele faaliyetleri de ilgili birimler tarafından yürütülmektedir. Toplu taşıma hatları, durak yerleri ve ulaşım tarifeleriyle ilgili düzenlemeler de Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi’nin yetki alanındadır.
Evsel atıkların toplanması, sokakların temizliği ve çöp konteynerlerinin yönetimi gibi hizmetler ise esasen ilçe belediyelerinin sorumluluğundadır. Örneğin, Haliliye’de yaşayan bir vatandaş çöp toplama sorunu için Haliliye Belediyesine, Karaköprü’de ikamet eden biri ise Karaköprü Belediyesine başvurabilir. Bu uygulama, diğer tüm Şanlıurfa ilçeleri için de geçerlidir. Büyükşehir Belediyesi ise toplanan katı atıkların bertaraf edilmesi, atık yönetimi stratejileri ve bu tesislerin işletilmesi gibi daha geniş kapsamlı görevleri üstlenir. Dolayısıyla, mahallede çöpün alınmaması ile atıkların nihai bertarafı farklı belediye birimlerinin yetki alanına girmektedir.
Şanlıurfa’da içme suyu temini, su aboneliği işlemleri, sayaç okuma, kanalizasyon ve atık su altyapı hizmetleri Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (ŞUSKİ) tarafından yürütülmektedir. ŞUSKİ, Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir. Vatandaşlar, su kesintileri, şebeke arızaları, kanalizasyon tıkanıklıkları ve abonelik işlemleri için ŞUSKİ’ye başvurabilirler. Su ve kanalizasyon arızaları için Alo 185 hattı kullanılabilir.
İmar işlemleri konusunda da büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görevleri farklılaşmaktadır. Büyükşehir Belediyesi, 1/5.000 ölçekli nazım imar planlarını hazırlama ve onaylama yetkisine sahipken, ilçe belediyeleri nazım plana uygun 1/1.000 ölçekli uygulama imar planlarını hazırlar ve bu planlar Büyükşehir Belediye Meclisi’nin onayına sunulur. Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi işlemleri genellikle taşınmazın bulunduğu ilçe belediyesi tarafından yürütülür. Ancak, kanunla Büyükşehir Belediyesi’ne verilen özel yetki alanlarında farklı uygulamalar söz konusu olabilir. Örneğin, Haliliye’de bir arsa için yapı ruhsatı başvurusu yapılacaksa, öncelikle Haliliye Belediyesi’nin imar birimine başvurulması gerekmektedir.
Şanlıurfa’da bakkal, kuaför, kafe gibi birçok işletmenin işyeri açma ve çalışma ruhsatı işlemleri ilçe belediyeleri tarafından gerçekleştirilir. Ancak, birinci sınıf gayrisıhhi müesseseler ve Büyükşehir Belediyesi’nin sorumluluk alanındaki bazı özel işletmeler için ruhsat yetkisi Büyükşehir Belediyesi’nde olabilir.
Nikah işlemleri için vatandaşlar, bağlı bulundukları ilçe belediyelerinin evlendirme memurluklarına başvurabilirler. Mevzuatta belirlenen şartlar dahilinde, başka yetkili evlendirme memurluklarında da işlem yapma imkanı bulunmaktadır.
Şanlıurfa’da bir yolun Büyükşehir Belediyesi’ne mi yoksa ilçe belediyesine mi ait olduğu, belediyeler arasındaki görev dağılımına göre belirlenir. Büyükşehir’in sorumluluğundaki ana cadde, bulvar ve bağlantı yollarında bakım çalışmaları Büyükşehir tarafından yapılırken, mahalle içindeki diğer sokaklar ilgili ilçe belediyesinin yetkisindedir. Park ve yeşil alan hizmetlerinde de benzer bir sorumluluk paylaşımı mevcuttur; büyük ölçekli parklar ile mahalle parklarının bakımı, bağlı oldukları belediyeye göre değişir.
Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde 13 ilçe belediyesi faaliyet göstermektedir. Vatandaşlar, mahalle temizliği, yerel parklar, sokak bakımı ve birçok ilçe düzeyindeki ruhsat işlemi için taşınmazın veya işyerinin bulunduğu ilçe belediyesine başvurabilirler. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi’nin hizmetleriyle ilgili talepler için Alo 153, su ve kanalizasyon işlemleri için ise ŞUSKİ’nin Alo 185 hattı kullanılabilir. İlçe belediyelerinin sorumluluğundaki işlemler için ilgili belediyenin çağrı merkezi, resmi internet sitesi veya başvuru birimleri tercih edilebilir. Hangi belediyenin yetkisinde olduğu bilinmeyen durumlarda, ilgili belediyeden bilgi alınarak doğru kuruma yönlendirme talep edilebilir.