Şanlıurfa’da ilk taziye evi 1995’te açıldı! 40 gün süren gelenek de yaşatılıyor

Şanlıurfa’da bugün özel taziye evlerinde sürdürülen ziyaretlerin geçmişi, 1995 yılında açılan ilk taziye evine kadar uzanıyor. Balıklıgöl yakınındaki Sayganlar Evi’nin Şanlıurfa Kültür ve Araştırma Vakfı tarafından restore edilmesiyle hizmete sunulan mekân, kentte taziye geleneğinin avlulu evlerden özel alanlara taşınmasında önemli bir dönüm noktası oldu.

Şanlıurfa Valiliğinin yayımladığı Somut Olmayan Kültürel Miras Araştırmaları kitabında Prof. Dr. Yusuf Ziya Keskin tarafından hazırlanan çalışmada, kentin ölüm ve taziye gelenekleri ayrıntılarıyla ele alınıyor. Araştırmada ziyaretlerde kullanılan ifadeler, ikramlar, kadınların hatır alma geleneği ve cenaze sahiplerine yönelik yardımlaşma uygulamaları da anlatılıyor.

Araştırmaya göre Şanlıurfa’daki ilk taziye evi 1995 yılında açıldı. Balıklıgöl yakınında bulunan Sayganlar Evi, Şanlıurfa Kültür ve Araştırma Vakfı tarafından restore edilerek bu amaçla kullanılmaya başlandı.

İlk dönemlerde cenaze yakınları, taziye ziyaretlerini geleneksel avlulu evlerde kabul ediyordu. Kent merkezindeki nüfus artışı, kırsaldan merkeze göç ve apartman yaşamının yaygınlaşmasıyla birlikte bu uygulama değişti. Taziyelerin evlerin dışında, daha geniş ve özel olarak düzenlenmiş mekânlarda gerçekleştirilmesi yaygınlaştı.

Şanlıurfa’daki taziye kültüründe ziyaretçilerin kullandığı bazı ifadeler de geleneksel yapının önemli parçaları arasında bulunuyor. Araştırmada Bâkî Allah ve Âmentü billâh sözlerinin taziye ziyaretlerinde kullanıldığı aktarılıyor. Bu ifadeler, cenaze yakınlarına başsağlığı dileklerinin iletilmesi sırasında geleneksel iletişim biçiminin bir parçası olarak öne çıkıyor.

Ziyaretlerde acı kahve olarak bilinen mırra ikramı da yerel gelenekler arasında bulunuyor. Araştırmada gül yağı ikramından da söz ediliyor. Bu uygulamalar, Şanlıurfa’daki taziye ziyaretlerinin yalnızca başsağlığı dilemekten ibaret olmadığını, kendine özgü ikram ve davranış biçimlerini de içerdiğini gösteriyor.

Taziye sürecinde öne çıkan uygulamalardan biri de cenaze yakınlarına yemek desteği sağlanması. Araştırmaya göre komşular, dostlar ve akrabalar, cenaze sahiplerinin yemek hazırlamakla uğraşmaması için öğle ve akşam yemeklerini üstleniyor.

Bu yardımlaşma, ailelerin yas sürecinde günlük ihtiyaçlarını karşılamalarına destek oluyor. Yemek götürme geleneği, Şanlıurfa’daki taziye kültürünün aile ve komşuluk ilişkileriyle bağlantılı toplumsal dayanışma yönünü ortaya koyuyor.

Prof. Dr. Yusuf Ziya Keskin’in araştırmasında, Şanlıurfa şehir merkezindeki taziye süresinin pandemi öncesinde üç gün olduğu belirtiliyor. 2020 yılında başlayan pandemi döneminde bu süre iki güne indirildi. Çalışmada, araştırmanın hazırlandığı dönemde iki günlük uygulamanın devam ettiği bilgisine yer veriliyor.

Kadınların taziye ziyaretlerinde ise farklı bir uygulama bulunuyor. Araştırmada, üç günlük taziye ziyaretlerinin ardından kadınların 40 gün boyunca hatır alma ziyaretlerini sürdürdüğü aktarılıyor.

Bu bağlantı sizi https://www.urfanatik.com dışındaki bir siteye yönlendiriyor.

Kaynak: https://www.urfanatik.com/sanliurfada-ilk-taziye-evi-1995te-acildi-40-gun-suren-gelenek-de-yasatiliyor

Exit mobile version