Şanlıurfa’nın yaklaşık 600 yıllık dokuma geleneği culhacılık, geçmişten günümüze ulaşan el sanatları arasında yer alıyor. Usta-çırak ilişkisiyle kuşaktan kuşağa aktarılan meslek, 2021 yılında alınan coğrafi işaret tesciliyle koruma ve tanıtım çalışmalarına dahil edildi. Haliliye Belediyesinin Geleneksel El Sanatları Merkezinde ise bu köklü mesleğin yaşatılması için çalışmalar yürütülüyor.
Şanlıurfa’da yaklaşık altı asırdır sürdürülen bir meslek, geleneksel el sanatlarının en dikkat çekici örnekleri arasında bulunuyor. Culhacılık adı verilen dokuma sanatı, el tezgâhlarında yapılan üretimi ve 600 yıllık geçmişiyle kentin kültürel mirasının önemli parçalarından birini oluşturuyor. Geçmişte yaygın olarak yapılan ancak zamanla ustalarının sayısı azalan meslek, bugün koruma ve eğitim çalışmalarıyla yaşatılmaya çalışılıyor.
Haliliye Belediyesinin kültürel miras çalışmalarında yer alan culhacılık, 2021 yılında coğrafi işaret tescili aldı. Geleneksel üretim yöntemlerinin korunmasını amaçlayan çalışmalar, mesleğin yeni kuşaklara aktarılmasına odaklanıyor.
Şanlıurfa’nın köklü el sanatlarından biri olan culhacılık, yaklaşık 600 yıllık geçmişe sahip. Geleneksel dokumacılığın bir kolu olarak bilinen meslek, el emeğine dayalı üretim yöntemiyle öne çıkıyor.
Culhacılıkta dokuma işlemleri el tezgâhlarında gerçekleştiriliyor. Uzun yıllar boyunca ustaların yetiştirdiği çıraklar sayesinde sürdürülen meslek, Şanlıurfa’nın geleneksel üretim kültürünün bir parçası olarak günümüze ulaştı.
Bir dönem kentte yaygın olan culhacılık, zaman içerisinde ustalarının sayısı azalan meslekler arasına girdi. Bu durum, dokuma sanatının gelecek kuşaklara aktarılması için yürütülen çalışmaların önemini artırdı.
Culhacılık, geleneksel yöntemlerle yapılan bir dokuma sanatı olarak tanımlanıyor. Mesleğin temelinde el tezgâhlarında gerçekleştirilen üretim ve ustalık bilgisi bulunuyor.
Dokuma işleminin öğrenilmesinde yalnızca kullanılan araçların tanınması değil, tezgâhın çalışma düzenine ve üretim yöntemlerine hâkim olunması da önem taşıyor. Mesleğin geçmişten bugüne ulaşmasında usta-çırak ilişkisi belirleyici bir rol oynuyor.
Şanlıurfa’da yüzyıllardır sürdürülen bu gelenek, el emeğine dayalı üretim biçimlerinin kent kültüründeki yerini de ortaya koyuyor.
Şanlıurfa’nın geleneksel dokuma sanatı için önemli adımlardan biri 2021 yılında atıldı. Culhacılığın coğrafi işaret tescili aldığı açıklandı.
Coğrafi işaret tescili, belirli bir yöreyle özdeşleşen ürünlerin adının ve ayırt edici özelliklerinin korunmasına yönelik bir sistem olarak uygulanıyor.
Bu tescille birlikte Şanlıurfa’nın culhacılık geleneği, yöresel kimliğiyle bağlantılı olarak resmî kayıt ve tanıtım çalışmalarında yer aldı.
Yaklaşık altı asırlık geçmişe sahip dokuma sanatının tescillenmesi, mesleğin Şanlıurfa’yla olan tarihî bağının belgelenmesi açısından önem taşıyor.
Culhacılığın yaşatılması için çalışmalar yürütülen yerlerden biri, Haliliye Belediyesi bünyesindeki Geleneksel El Sanatları Merkezi.
Merkezde geleneksel üretim yöntemlerinin sürdürülmesi ve el sanatlarının yeni kuşaklara öğretilmesi hedefleniyor. Culhacılık da bu çalışmalar kapsamında yer alan meslekler arasında bulunuyor.
Haliliye Belediyesinin 2022 yılında yaptığı açıklamada, culhacılık alanında bir usta ve iki çırağın bulunduğu belirtilmişti. Bu bilgi, söz konusu dönemde mesleğin usta-çırak ilişkisiyle sürdürülmesine yönelik çalışmaları ortaya koyuyor.
Aradan geçen süre nedeniyle bu sayı, günümüzde görev yapan ustaların ve çırakların kesin sayısını göstermiyor.
Haliliye Belediyesinin Geleneksel El Sanatları Merkezinde yalnızca culhacılık üzerine çalışma yapılmıyor. Şanlıurfa’nın farklı geleneksel meslekleri de merkezde yer buluyor.
Ahşap oymacılığı, bakır işleme ve tespihçilik, culhacılıkla birlikte yaşatılması amaçlanan el sanatları arasında bulunuyor.
Bu mesleklerin ortak özelliğini, el emeğine ve ustalık bilgisine dayalı üretim yöntemleri oluşturuyor. Geleneksel sanatların öğretilmesiyle yıllar içinde edinilen mesleki bilginin yeni kuşaklara aktarılması amaçlanıyor.
Şanlıurfa’nın kültürel geçmişi, tarihî yapılarının yanı sıra yüzyıllar boyunca sürdürülen geleneksel meslekleri de kapsıyor. Culhacılık, kentin dokumacılık alanındaki birikimini bugüne taşıyan el sanatlarından biri olarak öne çıkıyor.
Yaklaşık 600 yıllık geçmişe sahip meslek, coğrafi işaret tescili ve Geleneksel El Sanatları Merkezinde yürütülen çalışmalarla yaşatılmaya devam ediyor.
Usta-çırak ilişkisiyle sürdürülen dokuma geleneği, Şanlıurfa’nın tarihî üretim kültürünün yeni kuşaklara aktarılması hedeflenen unsurları arasında bulunuyor.
Bu bağlantı sizi https://www.urfanatik.com dışındaki bir siteye yönlendiriyor.