Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 16 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı 2025 yılı Hanehalkı Tüketim Harcaması (Bölgesel) raporuyla ülkenin farklı bölgelerindeki tüketim alışkanlıklarını gözler önüne serdi. Bu kapsamda, Şanlıurfa ve Diyarbakır’ı içeren TRC2 bölgesi, kendine özgü harcama dağılımıyla dikkat çekti.
Urfanatik’in 2024 ve 2025 bültenlerinden derlediği bilgilere göre, TRC2 bölgesinde ulaştırmaya ayrılan pay 2,5 puanlık bir artış gösterse de, Türkiye genelindeki en düşük seviyede kalmaya devam etti. Buna karşılık, gıda ve alkolsüz içecekler kalemindeki harcama payı yüzde 29,1’den 29,6’ya yükselerek TRC2’yi beşinci sıradan zirveye taşıdı.
TÜİK’in 2024 yılı bölgesel raporunda, Şanlıurfa ve Diyarbakır’da ulaştırma harcamalarının toplam tüketim içindeki oranı yüzde 10,4 iken, 2025 sonuçlarında bu oran yüzde 12,9’a çıktı. Ancak bu artışa rağmen, TRC2 bölgesi, 26 istatistiki bölge arasında ulaştırma kalemine en az bütçe ayıran bölge olma özelliğini korudu. Ulaştırmaya en fazla payı ayıran bölge ise yüzde 25 ile Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova’nın bulunduğu TR42 oldu. Bu durum, TR42 bölgesinin ulaştırma harcamalarının, Şanlıurfa ve Diyarbakır’ın dahil olduğu TRC2 bölgesinin yaklaşık iki katı olduğunu gösterdi.
İki dönem arasındaki en çarpıcı değişimlerden biri gıda harcamalarında yaşandı. 2024 yılı verilerinde, Şanlıurfa ve Diyarbakır’ı kapsayan TRC2 bölgesi, gıda ve alkolsüz içeceklere ayırdığı yüzde 29,1’lik oranla Türkiye’de beşinci sıradaydı. O dönemde ilk sırada yüzde 33,3 ile Kastamonu, Çankırı ve Sinop’u içeren TR82 bölgesi yer alıyordu.
Ancak 2025 yılı sonuçlarına göre TRC2’de gıdanın toplam tüketim harcamaları içindeki oranı yüzde 29,6’ya yükseldi. Bu oranla Şanlıurfa ve Diyarbakır, 26 bölge arasında birinci sıraya yerleşti. Gıda ve alkolsüz içeceklere en düşük payı ayıran bölge ise yüzde 14,2 ile İstanbul olarak kayıtlara geçti. Bu veriler ışığında, Şanlıurfa ve Diyarbakır bölgesinde gıdaya ayrılan harcama payının, İstanbul’daki payın iki katından fazla olduğu ortaya çıktı.
TÜİK tarafından açıklanan bu yüzdeler, hanelerin belirli ürün ve hizmetlere ne kadar harcadığını değil, toplam tüketim harcamalarının hangi ana kategorilere dağıldığını yansıtır. Dolayısıyla, ulaştırmaya ayrılan payın düşük olması, bölgede ulaşımın daha ucuz olduğu anlamına gelmezken, gıdanın payının yüksek olması da tek başına gıda fiyatlarındaki artışla açıklanamaz. Bölgesel harcama farklılıkları, gelir düzeyi, hane büyüklüğü, genel tüketim alışkanlıkları veya ulaşım araçlarının kullanım biçimi gibi çeşitli etkenlerin birleşimiyle şekillenmektedir. Ayrıca, bu sonuçlar Şanlıurfa ve Diyarbakır için ayrı ayrı değil, iki ilin birlikte oluşturduğu TRC2 bölgesi için hesaplanmaktadır.
TÜİK, bölgesel düzeyde daha güvenilir tahminler sunabilmek adına üç yıllık verileri birleştirerek analizlerini oluşturmaktadır. Bu nedenle, 2024 yılı bölgesel sonuçları 2022, 2023 ve 2024 yıllarına; 2025 yılı sonuçları ise 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait Hanehalkı Bütçe Araştırması verilerinin birleştirilmesiyle hazırlanmıştır. Bu durum, ulaştırmada görülen 2,5 puanlık ve gıdada görülen 0,5 puanlık değişimin doğrudan tek yıllık bir artış olarak yorumlanmaması gerektiğini göstermektedir. Ancak, son veriler, Şanlıurfa ve Diyarbakır’ın ulaştırma harcamalarında Türkiye’nin en düşük, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarında ise en yüksek paya sahip bölgesi olduğunu net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Kaynak: https://www.urfanatik.com/sanliurfa-ve-diyarbakirda-gidaya-ayrilan-pay-istanbulun-iki-katini-asti