Urfanatik’in kapsamlı analizi, Şanlıurfa’nın büyükşehir statüsü kazanmasından bu yana gerçekleştirilen üç kritik yerel seçimin detaylı sonuçlarını mercek altına aldı. 30 Mart 2014, 31 Mart 2019 ve 31 Mart 2024 tarihlerindeki Şanlıurfa yerel seçimleri, kentteki siyasi rekabetin ve seçmen davranışlarının son on yılda önemli ölçüde değiştiğini gözler önüne serdi.
İlk iki dönem olan 2014 ve 2019 Şanlıurfa yerel seçimlerinde Büyükşehir Belediye Başkanlığı koltuğunu AK Parti kazanırken, 2024 seçimlerinde bu tablo kökten değişti. Yeniden Refah Partisi adayı Mehmet Kasım Gülpınar, sandıktan zaferle çıkarak Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanı oldu ve kent siyasetinde yeni bir dönemi başlattı.
Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı için ilk seçim, 30 Mart 2014 tarihinde yapıldı. AK Parti’nin adayı Celalettin Güvenç, 483 bin 407 oy alarak %61,63 gibi yüksek bir oy oranıyla seçimi kazandı. BDP adayı Osman Baydemir ise 239 bin 563 oy ve %30,54 ile ikinci sırada yer aldı. Bu iki aday arasındaki oy farkı 243 bin 844 olarak kayıtlara geçti. 2014 Şanlıurfa seçimlerinde 935 bin 583 kayıtlı seçmenin 813 bin 950’si sandığa gitti, katılım oranı %87 olarak gerçekleşti.
31 Mart 2019 yerel seçimlerinde ise AK Parti’nin Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkan adayı Zeynel Abidin Beyazgül oldu. Beyazgül, 516 bin 202 oy ve %60,81 oy oranıyla yeniden başkanlık koltuğuna oturdu. Saadet Partisi adayı Sabahattin Cevheri ise 308 bin 510 oy alarak %36,35’lik bir oy oranına ulaştı. İlginç bir şekilde, AK Parti’nin kazanan adayının oy sayısı 2014’e göre 32 bin 795 artış gösterse de, seçime katılım oranı %87’den %81,62’ye gerilemişti.
31 Mart 2024 Şanlıurfa yerel seçimleri, Büyükşehir Belediye Başkanlığı açısından tarihi bir değişime sahne oldu. Yeniden Refah Partisi adayı Mehmet Kasım Gülpınar, 347 bin 807 oy ve %38,88’lik oranla seçimi kazanarak, Şanlıurfa’da siyasi dengeleri değiştirdi. AK Parti’nin yeniden aday gösterdiği mevcut başkan Zeynel Abidin Beyazgül ise 300 bin 759 oy ve %33,62 oy oranıyla ikinci sırada kaldı. DEM Parti adayı Celaledin Erkmen ise 189 bin 524 oy alarak %21,18 oy oranına ulaştı. Gülpınar ile Beyazgül arasındaki oy farkı 47 bin 48 olarak gerçekleşti. Bu sonuçla Şanlıurfa büyükşehir belediye başkanlığı seçimlerinde ilk kez AK Parti dışında bir siyasi parti zafer elde etmiş oldu.
Şanlıurfa yerel seçim sonuçlarındaki en dikkat çekici değişimlerden biri AK Parti’nin oy oranında yaşandı. 2019 yerel seçimlerinde AK Parti adayı Zeynel Abidin Beyazgül 516 bin 202 oy alırken, 2024’te aynı partinin adayı olarak 300 bin 759 oyda kaldı. Bu durum, AK Parti’nin büyükşehir belediye başkanlığı seçiminde aldığı oy sayısının 215 bin 443 azaldığını gösterdi. Partinin oy oranı da %60,81’den %33,62’ye gerileyerek yaklaşık 27,20 puanlık ciddi bir düşüş kaydetti. Ancak bu oy kaybı değerlendirilirken adayların profilleri, siyasi ittifaklar ve genel seçim koşullarının farklılık gösterdiği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Son 10 yıllık dönemde Şanlıurfa’daki kayıtlı seçmen sayısı önemli ölçüde arttı. 2014 yılında 935 bin 583 olan seçmen sayısı, 2024 yılında 1 milyon 251 bin 37’ye yükseldi. Bu, seçmen sayısında 315 bin 454 kişilik, yani yaklaşık %33,72’lik bir büyümeyi ifade ediyor. Ancak aynı dönemde Şanlıurfa seçimlerine katılım oranında düşüş yaşandı; 2014 ile 2024 arasında sandığa katılım oranı 12,02 puan geriledi. Üç seçim arasındaki bir diğer önemli değişim ise kazanan aday ile ikinci sıradaki aday arasındaki oy farkında görüldü. 2014’teki 243 bin 844 oy farkının 2024’te 47 bin 48’e kadar gerilemesi, Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı yarışındaki rekabetin belirgin biçimde arttığını ve siyasi dengelerin ne kadar hassaslaştığını gösterdi.
Şanlıurfa’da 2014 yılından bu yana üç büyükşehir belediye başkanlığı seçimi yapılmasına rağmen, kent dört farklı isme belediye başkanlığı görevi emanet etti. 2014’te seçimi kazanan Celalettin Güvenç’in görevinden ayrılmasının ardından, 6 Eylül 2015 tarihinde Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından Nihat Çiftçi başkan seçilmişti. 2019 seçimlerinde Zeynel Abidin Beyazgül büyükşehir belediye başkanı olurken, 2024 seçimlerinde Mehmet Kasım Gülpınar göreve geldi.
Bu üç Şanlıurfa yerel seçimi karşılaştırması, büyükşehir belediye başkanlığı yarışının 10 yıl içerisinde ne denli farklı bir noktaya geldiğini açıkça ortaya koydu. 2014 ve 2019 yıllarında %60’ın üzerinde oy oranlarıyla büyükşehir belediye başkanlığını kazanan AK Parti, 2024’te %33,62’de kaldı. 2024 seçimlerinde ise Mehmet Kasım Gülpınar %38,88 oy oranıyla birinciliğe yerleşti. Seçmen sayısındaki yükselişe rağmen katılımın azalması, adaylar arasındaki farkın daralması ve büyükşehir yönetiminin el değiştirmesi, Şanlıurfa’nın son üç yerel seçimine damga vuran en önemli gelişmeler arasında yer aldı.
Kaynak: https://www.urfanatik.com/sanliurfada-10-yilda-secim-sonuclari-nasil-degisti
