Şanlıurfa’nın Bozova ilçesine bağlı Kırağılı Mahallesi’nde yer alan 102 ada 94 numaralı parsel için Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından önemli bir koruma kararı açıklandı. Bu karar, bölgenin tarihi ve kültürel zenginliğini güvence altına almayı hedefliyor.
Söz konusu parselde yapılan arazi tesviye çalışmaları esnasında, daha önce bilinmeyen kültür varlıklarının gün yüzüne çıkması üzerine yetkili kurumlar detaylı incelemeler gerçekleştirdi. Bu incelemeler sonucunda, alanda antik kaya mezarlarının bulunduğu kesinleşti. Yapılan değerlendirmeler neticesinde, bu bölgenin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na göre korunması gereken taşınmaz kültür varlığı niteliği taşıdığına karar verildi.
Şanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, bu önemli keşfin ardından bir karar alarak kaya mezarlarının bulunduğu alanı “Kırağılı Nekropol Alanı I. Derece Arkeolojik Sit Alanı” olarak tescilledi. Tescil süreci, hazırlanan 1/2000 ölçekli sit alanı haritası esas alınarak tamamlandı ve tescil fişi onaylandı. Ayrıca, Tapu Müdürlüğü’ne, Kırağılı Mahallesi 102 ada 94 numaralı parselin tapu kayıtlarına “Bir Kısmı I. Derece Arkeolojik Sit Alanıdır” şerhinin işlenmesi yönünde talimat iletildi.
Alınan kararla birlikte, I. derece arkeolojik sit alanı statüsüne sahip bu bölgede uygulanacak koruma ve kullanma esasları da netleştirildi. Buna göre, alan sadece bilimsel araştırmalar haricinde olduğu gibi muhafaza edilecek ve sit alanı içinde herhangi bir yapılaşmaya kesinlikle izin verilmeyecek.
Resmi veya özel kuruluşlarca zorunlu hallerde gerçekleştirilmesi planlanan altyapı uygulamaları ise, ilgili müze müdürlüğü ve varsa kazı başkanının görüşleri alındıktan sonra Şanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından detaylıca incelenip karara bağlanacak.
Koruma kararı, bölgedeki tarımsal faaliyetlere de belirli kısıtlamalar getirdi. Sit alanı içerisinde yeni tarımsal alanların açılmasına müsaade edilmeyecek. Ancak mevcut ağaçlardan ürün hasadı yapılabilecek ve sınırlı ölçüde mevsimlik tarım faaliyetleri sürdürülebilecek.
Bunun yanı sıra, alandan taş, toprak, kum gibi malzemelerin çıkarılması, kireç, taş, tuğla, mermer, kum veya maden ocakları açılması tamamen yasaklandı. Ayrıca, bölgeye toprak, cüruf, çöp, sanayi atığı veya benzeri türden malzemelerin dökülmesi de kesinlikle engellenecek.
Kararda, söz konusu parsellere yönelik tevhit (birleştirme) ve ifraz (ayırma) işlemlerinin de belirli koşullara tabi olduğu belirtildi. Bu tür işlemler, taşınmaz kültür varlıklarının özgün niteliğine zarar vermeyecek şekilde ve Koruma Bölge Kurulu’ndan izin alınması şartıyla gerçekleştirilebilecek.
Bu önemli kararın alınma sürecinde, Şanlıurfa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Bozova Kaymakamlığı, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi, Şanlıurfa Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı, Şanlıurfa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü, Şanlıurfa Kadastro Müdürlüğü ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı gibi birçok resmi kurumun görüş ve yazıları titizlikle değerlendirildi.
Şanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü uzmanları tarafından hazırlanan detaylı raporun incelenmesinin ardından, bölgenin I. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmesine kesin karar verildi.
