Cumhuriyet döneminin siyaset, tıp ve edebiyat alanlarında faaliyet gösteren isimlerinden Dr. Fethi Tevetoğlu, özellikle Türkçü düşünce çevrelerindeki çalışmaları ve parlamentodaki görevleriyle tanındı. Hekim olarak başladığı meslek yaşamını yazarlık, araştırmacılık ve siyasetle sürdüren Tevetoğlu, 1944 Irkçılık-Turancılık Davası kapsamında yargılanan isimler arasında da yer aldı. Tevetoğlu’nun hayatına yönelik araştırmalarda Tarkan ile akrabalığı, eşi, çocukları, siyasi kariyeri, eserleri ve vefatı da merak edilen başlıklar arasında bulunuyor.
Fethi Tevetoğlu Kimdir, Nerelidir ve Mesleği Nedir?
Fethi Tevetoğlu, 31 Ocak 1916 tarihinde İstanbul’da doğdu. Ailesinin kökeni ise Rize’nin İkizdere ilçesine dayanıyordu. Babası İstiklal Madalyası sahibi Ali Dursun Bey, annesi Zehra Hanım’dı.
Çocukluk ve gençlik döneminde Trabzon ile Samsun’da eğitim gören Tevetoğlu, üniversite öğrenimi için İstanbul’a gitti. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesini bitirerek 1941 yılında tabip üsteğmen olarak mezun oldu.
Fethi Tevetoğlu’nun Eğitimi ve Doktorluk Kariyeri
Tıp eğitiminden sonra hekimlik çalışmalarını sürdüren Tevetoğlu, 1950-1953 yılları arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinde çocuk sağlığı ve hastalıkları alanında uzmanlık eğitimi aldı.
Pediatri uzmanlığının ardından mesleki çalışmalarını yurt dışına taşıdı. Amerika Birleşik Devletleri’ne giden Tevetoğlu, burada çeşitli çocuk hastanelerinde görev yaparak mesleki deneyimini geliştirdi. Ancak ilerleyen yıllarda siyaset ve düşünce hayatındaki faaliyetleri daha fazla öne çıktı.
Fethi Tevetoğlu’nun Eşi ve Çocukları Kim?
Fethi Tevetoğlu, 1941 yılında Gülcan Kırımşamhal ile evlendi. Çiftin uzun yıllar süren evliliğinden beş kız çocuğu dünyaya geldi.
Tevetoğlu’nun çocuklarının isimleri Filiz, Nur, Aliye, Tolunay ve Tomris olarak biliniyor. Aile hayatını büyük ölçüde kamuoyundan uzak sürdüren Tevetoğlu’nun akrabalık bağlarından biri ise yıllar sonra geniş kitlelerin ilgisini çekti.
Fethi Tevetoğlu Tarkan’ın Neyi Oluyor?
Fethi Tevetoğlu ile ünlü sanatçı Tarkan Tevetoğlu arasındaki akrabalık, iki ismin ortak soyadı nedeniyle sıkça araştırılıyor.
Aile bağına ilişkin aktarılan bilgilere göre Dr. Fethi Tevetoğlu, Tarkan’ın öz dedesinin kardeşidir. Dolayısıyla Tevetoğlu, Tarkan’ın büyük amcası konumundadır. Bu akrabalık, tarihi ve siyasi çalışmalarıyla bilinen Tevetoğlu’nun günümüzde yeniden merak edilmesinin nedenlerinden biri oldu.
Fethi Tevetoğlu’nun Fikir Dünyası ve 1944 Turancılık Davası
Tevetoğlu’nun düşünce dünyasında Türk milliyetçiliği önemli bir yere sahipti. Henüz öğrencilik yıllarında Kopuz Mecmuası ile ilgilendi; daha sonra Atsız Mecmua, Orhun, Çınaraltı, Türk Yurdu ve Toprak gibi yayınlarda yazı ve şiirleri yayımlandı.
1944 yılında başlayan ve dönemin siyasi tarihindeki önemli yargılamalardan biri olan Irkçılık-Turancılık Davası kapsamında sanıklar arasında yer aldı. Sıkıyönetim Askeri Cezaevi’nde 11 ay 20 gün tutuklu kalan Tevetoğlu, sonraki yargılama sürecinde beraat etti.
Fethi Tevetoğlu’nun Siyasi Kariyeri ve Partisi
Tevetoğlu’nun aktif siyasetteki önemli dönüm noktalarından biri 1957 yılı oldu. Demokrat Parti Samsun İl Başkanı olarak görev üstlendi. 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinin ardından siyasi faaliyetlerini Adalet Partisi bünyesinde sürdürdü.
1961-1974 yılları arasında Samsun Cumhuriyet Senatörü olarak parlamentoda görev yaptı. Parlamento Dış İlişkiler Komisyonu Başkanlığı gibi görevler üstlenen Tevetoğlu, farklı uluslararası kuruluşlarda da Türkiye’yi temsil etti.
Fethi Tevetoğlu ve Komünizmle Mücadele Derneği
Tevetoğlu, dönemin siyasi atmosferinde öne çıkan anti-komünist yapılanmalarda da aktif görev aldı. Komünizmle Mücadele Derneğinin kurucu isimleri arasında bulundu.
Siyasi faaliyetlerinin yanı sıra İslam ülkeleriyle ilişkiler ve mültecilere yönelik kuruluşlarda da çeşitli görevler üstlendi. İslam Ülkeleri Konferansı Başkan Yardımcılığı ve Müslüman Mültecileri Kalkındırma Vakfı Genel Başkanlığı bunlar arasında yer aldı.
Fethi Tevetoğlu’nun Eserleri ve Kitapları Neler?
Tevetoğlu, siyaset ve tıp çalışmalarının yanında edebiyat, biyografi ve yakın tarih alanlarında çok sayıda eser kaleme aldı. İlk dönem çalışmalarında şiir ağırlığı dikkat çekerken sonraki yıllarda araştırma ve biyografi kitapları öne çıktı.
Şiir çalışmalarından Bir Bayrak Altına, Yarın Turan Benimdir ve Türklüğe Kurban; araştırma eserlerinden Açıklıyorum!, Türkiye’de Sosyalist ve Komünist Faaliyetler, Benim Gördüğüm Bugünkü Rusya, Atatürk’le Samsun’a Çıkanlar ve Milli Mücadele Yıllarındaki Kuruluşlar bilinen çalışmaları arasındadır.
Tevetoğlu ayrıca Ömer Naci, Hamdullah Suphi Tanrıöver, Mehmed Emin Yurdakul ve Müftüoğlu Ahmed Hikmet üzerine biyografik çalışmalar hazırladı. Bu eserler özellikle yakın dönem Türk siyasi ve kültürel tarihi açısından dikkat çeken çalışmalar arasında yer aldı.
Fethi Tevetoğlu Ne Zaman Öldü, Ölüm Nedeni ve Mezarı Nerede?
Dr. Fethi Tevetoğlu, hayatının son dönemine kadar araştırma ve yazı çalışmalarını sürdürdü. 27 Kasım 1989 tarihinde Ankara’da, 73 yaşında hayatını kaybetti.
Tevetoğlu’nun naaşı vasiyeti doğrultusunda Samsun’a götürüldü ve Samsun Asri Mezarlığı’ndaki aile kabristanına defnedildi. Hekimlikten edebiyata, fikir hareketlerinden parlamentoya uzanan kariyeriyle Fethi Tevetoğlu, Cumhuriyet döneminin farklı alanlarda faaliyet göstermiş siyasi ve kültürel şahsiyetlerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Muhabir: Haber Merkezi
