Şanlıurfa mutfağının en tanınmış lezzetlerinden Şanlıurfa çiğ köftesi, Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde yer alan geleneksel tarifiyle dikkat çekiyor. 18 Mart 2009 tarihinde mahreç işareti olarak tescillenen yemeğin resmî tarifinde et, bulgur ve isot temel malzemeler arasında bulunuyor. Sicil belgesindeki en dikkat çekici ayrıntılardan biri ise geleneksel çiğ köftenin limonla servis edilmemesi.
Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odasının 31 Mayıs 2006 tarihinde yaptığı başvuruyla başlayan tescil süreci, 109 numaralı coğrafi işaret kaydıyla sonuçlandı. Belge, yöresel lezzetin yalnızca malzemelerini değil, hazırlanış sırasını, yoğurma yöntemini ve sofraya sunuluş biçimini de tanımlıyor.
Türk Patent ve Marka Kurumunun sicil belgesine göre geleneksel Şanlıurfa çiğ köftesi, bulgur, isot ve etin de aralarında bulunduğu en az 10 gıdanın yoğrulmasıyla hazırlanıyor. Tarifin ayırt edici unsurlarından biri kullanılan etin niteliği. Şanlıurfa’da çiğ köfte yapımında kullanılan yağsız et, kara et olarak adlandırılıyor.
Yöresel tarifte koyun etinin tercih edildiği belirtiliyor. Etin dövülerek hazırlanması, diğer malzemelerle bütünleşmesini sağlayan geleneksel yöntemin bir parçası olarak sicil belgesinde yer alıyor.
Şanlıurfa çiğ köftesinin hazırlanışı, malzemelerin belirli bir sırayla bir araya getirilmesine dayanıyor. Geleneksel yöntemde kalaylı bakır leğene önce isot, doğranmış kuru soğan, sarımsak, tuz ve baharat konuluyor. Ardından dövülmüş et eklenerek yoğurma işlemine başlanıyor.
Bulgur ise karışıma tek seferde değil, azar azar katılıyor. Tescilli tarifte ev salçası veya yörede kullanılan adıyla Frenk suyu da bulunuyor. Yoğurmanın son aşamasında çok soğuk su ya da buz kullanılarak kıvam ayarlanıyor. İnce kıyılmış yeşil soğan ve maydanozun eklenmesiyle hazırlık tamamlanıyor.
Türk Patent ve Marka Kurumunun 109 numaralı sicil belgesinde, Şanlıurfa çiğ köftesinin geleneksel sunumunda limon kullanılmadığı belirtiliyor. Belge, makbul çiğ köftenin az suyla yoğrulmasını ve hazırlandıktan hemen sonra tüketilmesini de tarifin özellikleri arasında gösteriyor.
Hazırlanan çiğ köfte, tabaklara topak veya sıkım şeklinde yerleştirilebiliyor. Bol yeşillikle sunulan yemeğin yanında genellikle ayran tercih ediliyor. Böylece geleneksel tarif, yalnızca yoğurma tekniğiyle değil, sofraya geliş biçimiyle de tanımlanıyor.
Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odasının başvurusu üzerine 18 Mart 2009’da tamamlanan tescil, yöresel yemeği 109 sicil numarasıyla mahreç işareti koruması altına aldı. Türk Patent ve Marka Kurumunun kayıtlarında yer alan etli tarif, Şanlıurfa çiğ köftesinin geleneksel üretim biçimini ortaya koyuyor.
Resmî sicildeki bu tarif, günümüzde farklı şekillerde hazırlanan çiğ köfte çeşitlerinden ayrı olarak Şanlıurfa’ya özgü geleneksel ürünün malzemelerini, yoğrulmasını ve sunumunu belgeliyor.
Bu bağlantı sizi https://www.urfanatik.com dışındaki bir siteye yönlendiriyor.
Kaynak: https://www.urfanatik.com/sanliurfa-cig-koftesinin-tescilli-tarifindeki-sir-limon-bile-kullanilmiyor
