Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin kadim kenti Şanlıurfa, sahip olduğu tarihi dokusu, sıra geceleri, yöresel kıyafetleri ve köklü gelenekleriyle geçmişten bugüne önemli bir kültürel mirası barındırıyor. Ancak gelişen teknoloji ve değişen yaşam koşulları, kentteki geleneksel yaşam biçimini de doğrudan etkiliyor.
Urfanatik mikrofonlarını uzattığımız Şanlıurfalı vatandaşlara, “Şanlıurfa modernleşirken eski gelenek ve kültürlerini kaybediyor mu?” sorusunu yönelttik.
Kimi vatandaşlar tarihi yapıların doğal dokusunun korunması ve gençlerin geleneklerle büyütülmesi gerektiğine dikkat çekerken, kimi vatandaşlar ise modernleşmenin turizme katkı sağladığını fakat kültürel değerlerin unutulmaya yüz tuttuğunu ifade etti.
Tarihi yapıların orijinal haliyle korunması gerektiğini ve yeni neslin teknoloji nedeniyle sokak kültüründen uzak büyüdüğünü belirten vatandaşlardan Eren Malay;
“Şanlıurfa Kalesi ve Göbeklitepe gibi değerlerimiz zaten tarihi yapılar ve oldukları gibi kalmaları gerekiyor. Bu tür tarihi alanları modernleştirmeye veya yenilemeye çalışmak doğru değil, tarihi dokunun kendi doğal haliyle korunması lazım. Ayrıca şimdiki çocuklara baktığımızda eski sokak kültürünün kalmadığını görüyoruz. Biz sokakta oyunlar oynayarak büyüdük. Şimdiki çocukların ise sokağa çıkma alışkanlığı yok. Aileler çocukların eline telefon ve tablet vererek evde vakit geçirmelerine neden oluyor. Kardeşimi bile bir gün olsun sokakta oynarken görmedim. Evin içinde büyüyorlar ve eski sokak kültürümüzü bilmiyorlar” dedi.
Yapılan çevre düzenlemeleri ve modernleşmenin Şanlıurfa turizmine olumlu yansıdığını ancak geleneksel yaşamın geride kaldığını dile getiren Sinan Behlül;
“Batıya özeniyoruz ve ona göre hareket ediyoruz ama eski Urfa’mız gelenekleriyle daha güzeldi. Eskiden yöresel elbiselerimiz giyilirdi, şimdi bunları pek göremiyoruz. Sıra gecelerimiz çoğaldı ancak eski özünden biraz uzaklaştı. Diğer yandan modernleşme ve turizm açısından baktığımızda Şanlıurfa gelişti ve bir turizm şehri oldu. Örneğin Göbeklitepe’miz var, Balıklıgöl’de yapılan yeni LED ışıklandırma ve aydınlatma çalışmaları turizm açısından kente çok güzel bir görünüm kazandırdı. Şehirleşme ve turizm konusunda iyi bir noktaya geldik, bunda hiçbir sıkıntımız yok; ancak gelenek ve göreneklerimizi unuttuk” ifadelerini kullandı.
Şehrin fiziki olarak gelişmesine rağmen yeni neslin örf ve adetlerden uzaklaştığını, bunda aile büyüklerinin de sorumluluğu olduğunu vurgulayan İbrahim Halil Subaşı;
“Şehir olarak ileriye gidiyoruz ancak kültürel anlamda kayıplarımız var. Örf ve adetlerimiz gün geçtikçe unutulmaya yüz tutuyor. Dünyanın değişmesi ve Z kuşağı dediğimiz yeni neslin çoğalmasıyla birlikte kültürümüz geriye gidiyor. Bunun en büyük nedenlerinden biri de büyüklerin küçüklere eski örf ve adetlerimizi yeterince anlatmamasıdır. Büyükler olarak çocuklarımıza ve gençlerimize ‘Atamızdan, dedemizden, ninelerimizden böyle gördük’ diyerek kültürümüzü aktarmamız gerekiyor. Gençler bu konuda kendi haline bırakılıyor, sonrasında ise gençlerin neden geleneklerden uzaklaştığından şikâyet ediliyor” diye konuştu.
Yerel basının ve televizyon kanallarının kültürel mirası tanıtan içeriklere daha fazla yer vermesi gerektiğini de sözlerine ekleyen Subaşı;
“Yerel televizyon kanallarında ve basında Şanlıurfa kültürünü anlatan programlara, sohbetlere daha fazla ağırlık verilirse çok faydalı olur. Bu sayede gençlerimiz de kendi kültürlerini daha yakından tanıma fırsatı bulur” dedi.
Kentteki manevi mekânların ruhuna uygun hareket edilmesi gerektiğini ve yöresel değerlerin yaşatılmasının önemini belirten Ömer Akdoğan ise;
“Geleneklerimizi kaybediyoruz. Balıklıgöl gibi manevi ve kutsal kabul edilen mekânlarımızı ziyaret ederken oranın atmosferine ve maneviyatına uygun şekilde giyinilmesi, bu alanlara daha fazla hassasiyet gösterilmesi gerekiyor. Ayrıca eskiden çok yaygın olan halk oyunlarımızın bile giderek azaldığını görüyoruz. Avrupa’ya özenmek yerine kendi inancımıza, kültürümüze ve değerlerimize sahip çıkmalıyız. Şu anda eski geleneklerimizi ve kültürümüzü yaşatmaya devam edenler sadece 40-50 yaş üzerindeki büyüklerimizdir” sözleriyle açıklamasını tamamladı.
Bu bağlantı sizi https://www.urfanatik.com dışındaki bir siteye yönlendiriyor.
