Şanlıurfa’da özellikle buğday hasadının ardından ikinci ürün olarak yetiştirilen silajlık mısır, hem çiftçilerin gelir kaynakları hem de hayvancılıkla uğraşan besicilerin yem ihtiyacı açısından önemli bir yere sahip. Harran Ovası başta olmak üzere sulama imkânı bulunan tarım arazilerinde yetiştirilen ürünün hasat döneminde nasıl satılacağı ise üreticilerin karşısına çıkan önemli kararlardan biri. Kimi çiftçi tarlasındaki ürünü dönüm hesabıyla satmayı tercih ederken kimi de biçilen mısırın kantarda tartılarak ton üzerinden fiyatlandırılmasını istiyor. Peki, Şanlıurfa’da bir dönüm silajlık mısırdan gerçekte kaç ton ürün alınıyor ve hangi satış yöntemi daha fazla kazandırıyor?
Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğünün yayımladığı TÜİK kaynaklı verilere göre, Şanlıurfa’da 2024 yılında 82 bin 316 dekar alanda silajlık mısır yetiştirildi. Bu alanlardan toplam 456 bin 704 ton üretim gerçekleştirildi. Ekim alanı ve üretim miktarı üzerinden yapılan hesaplama, kent genelinde bir dekardan ortalama yaklaşık 5 ton 550 kilogram silajlık mısır elde edildiğini ortaya koyuyor.
Ancak bu miktar, Şanlıurfa’daki her tarlada aynı verimin alınacağı anlamına gelmiyor. Harran Ovası koşullarında GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Harran Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü, 2016 yılında yayımlanan bilimsel çalışmada, farklı ekim sıklıklarında dekara 5 ton 335 kilogram ile 6 ton 884 kilogram arasında silaj verimi belirlendi. GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsünde 2017-2018 yıllarında farklı mısır çeşitleriyle yapılan bir başka araştırmada ise verim, dekara yaklaşık 5,2 ton ile 8,46 ton arasında değişti. Bu sonuçlar, uygun çeşit seçimi ve yetiştirme koşullarının ürün miktarı üzerinde ne kadar etkili olabildiğini gösteriyor. Söz konusu rakamlar araştırma denemelerine ait olup il genelindeki ortalama verimle aynı şekilde değerlendirilmemeli.
Şanlıurfa’da silajlık mısır satışında çiftçinin dikkat etmesi gereken nokta yalnızca alıcının verdiği fiyat değil, tarladan çıkması beklenen toplam ürün miktarı. Dönüm üzerinden yapılan anlaşmalarda çiftçi, belirlenen arazi için sabit bir bedel alırken ton üzerinden satışta elde edilecek gelir hasat edilen ve tartılan ürün miktarına göre değişiyor.
Örneğin bir dönüm silajlık mısır için 12 bin lira teklif edildiğini ve bu araziden 5,5 ton ürün alınacağını varsayalım. Bu durumda dönüm üzerinden yapılan satışın ton karşılığı yaklaşık 2 bin 182 lira oluyor. Aynı ürün için ton başına 2 bin 400 liralık teklif alınması halinde ise toplam brüt gelir 13 bin 200 liraya yükseliyor. Arada çiftçi lehine 1.200 liralık fark ortaya çıkıyor. Ancak bu hesap tamamen örnek niteliğinde; belirtilen rakamlar Şanlıurfa’nın güncel silajlık mısır piyasa fiyatlarını göstermiyor.
Üstelik tonla satışın daha yüksek brüt gelir sağlaması, her durumda daha fazla kâr bırakacağı anlamına gelmiyor. Biçim, yükleme, nakliye ve kantar giderlerinin hangi tarafa ait olduğu burada belirleyici hale geliyor. Dönüm üzerinden yapılan anlaşmada hasat masraflarını alıcı üstlenirken ton satışında bu giderler çiftçiye kalıyorsa, iki teklif arasındaki fark azalabiliyor, hatta tamamen ortadan kalkabiliyor. Bu nedenle üreticinin satış öncesinde fiyatla birlikte masrafları da hesaplaması gerekiyor.
Silajlık mısırda tartıya giren toplam ağırlık kadar ürünün nem oranı da önem taşıyor. Tarım ve Orman Bakanlığının teknik kaynaklarında kaliteli mısır silajı için hasat döneminde genel olarak yüzde 30-35 kuru madde oranı uygun kabul ediliyor. Bu da yaklaşık yüzde 65-70 nem oranına karşılık geliyor. Uygun hasat zamanı, kullanılan silolama yöntemine ve ürünün gelişim durumuna göre farklılık gösterebiliyor.
Erken biçilen ve fazla nemli olan mısırın tartıda daha ağır gelmesi mümkün olsa da bu durum her zaman daha kaliteli yem elde edildiği anlamına gelmiyor. Aynı şekilde hasadın gereğinden fazla geciktirilmesi de ürünün sıkıştırılmasını ve silaj kalitesini olumsuz etkileyebiliyor. Bu nedenle özellikle ton üzerinden yapılan alım satımlarda nem durumunun, varsa kaliteye bağlı fiyat kesintilerinin ve tartım koşullarının önceden netleştirilmesi önem taşıyor.
Şanlıurfa’da silajlık mısırın verimini belirleyen diğer unsurlar arasında sulama, gübreleme, tohum çeşidi, ekim sıklığı ve hasat zamanı bulunuyor. Özellikle yaz aylarında yüksek sıcaklıkların görüldüğü bölgede suya erişim ve doğru sulama yönetimi, hem üretim maliyetini hem de tarladan alınacak ürün miktarını doğrudan etkileyebiliyor.
Sonuç olarak Şanlıurfa’da silajlık mısır için dönüm hesabıyla satışın mı, ton üzerinden satışın mı daha kazançlı olduğu tek bir rakamla açıklanamıyor. Çiftçinin önce tarlasından beklediği verimi belirlemesi, ardından dönüm fiyatını ton karşılığına çevirerek teklifleri karşılaştırması gerekiyor. Hasat ve taşıma giderleri de hesaba katıldığında hangi satış yönteminin daha fazla kazandıracağı netleşiyor. Çünkü silajlık mısırda asıl mesele yalnızca tarladan kaç ton ürün çıktığı değil, o ürünün çiftçiye ne kadar kazanç bıraktığı.
Bu bağlantı sizi https://www.urfanatik.com dışındaki bir siteye yönlendiriyor.
