1. Haberler
  2. Genel
  3. Şanlıurfa’da Yevmiyeniz Eksik Mi Yatıyor? Tarım İşçilerinin ‘Elçi Payı’ Tuzağına Son! İşte Yasal Çözüm

Şanlıurfa’da Yevmiyeniz Eksik Mi Yatıyor? Tarım İşçilerinin ‘Elçi Payı’ Tuzağına Son! İşte Yasal Çözüm

0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Şanlıurfa’da, pamuk, fıstık, sebze ve meyve hasadında görev alan tarım işçilerinin günlük yevmiyeleri kadar, bu ödemelerin nasıl yapıldığı da büyük önem taşıyor. Özellikle bölgede “elçi” olarak bilinen tarım aracılarının aldığı komisyonlar, işçinin cebine giren net tutarı doğrudan etkiliyor. Ancak, Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından yayımlanan tarımda iş aracılığı yönetmeliği, bu aracılık ücretinin kim tarafından ödenmesi gerektiği konusunda net bir çerçeve sunuyor.

Urfanatik’in 27 Mayıs 2025 tarihli haberine göre, Şanlıurfa tarım işçilerinin günlük yevmiyesi, “elçi payı dahil” 1.000 TL olarak belirlenmiş ve yüzde 10’luk aracılık kesintisi sonrası işçinin eline 909 TL geçeceği belirtilmişti. Bu durum, işçi ücreti ile aracılık bedeli arasındaki ayrımın ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.

27 Mayıs 2010 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımda İş Aracılığı Yönetmeliği’nin 5. maddesi, mevsimlik gezici tarım işçileri için sunulan aracılık hizmetlerinin temel prensiplerini detaylandırıyor. İlgili maddenin dördüncü fıkrası, bu konuda çok açık bir hüküm taşıyor: “Aracıların işçilerden ücret almaları yasaktır. Ücret yalnızca işverenden alınır.” Bu madde, tarım işçisinden aracılık ücreti alınamayacağını net bir şekilde ortaya koyuyor.

Bu düzenleme uyarınca, İŞKUR’dan yetki belgesi alarak çalışan tarım aracıları, hizmet bedellerini doğrudan işverenden talep etmek zorundadır. Tarım işçisinin günlük yevmiyesinden, “aracılık bedeli” adı altında herhangi bir kesinti yapılması, mevcut yönetmelik hükümlerine tamamen aykırıdır. Bu durum, işçi ücreti kesintilerinin yasal olmadığını gösteriyor.

Şanlıurfa’da 2025 yılı için ilan edilen 1.000 TL’lik günlük tarım işçisi ücretinin “elçilik payı dahil” şeklinde açıklanması, aslında işçinin net yevmiyesi ile işverenin toplam ödeme yükümlülüğü arasındaki farkı belirginleştiriyor. Hesaplama yöntemindeki karışıklığı gidermek gerekirse: Eğer 1.000 TL’den doğrudan yüzde 10 kesilirse, işçiye 900 TL kalır. Ancak, “elçilik dahil 1.000 TL” ifadesi, yüzde 10’luk aracılık bedelinin bu toplamın içinde olduğu anlamına geliyorsa, işçi ücreti yaklaşık 909 TL, aracılık bedeli ise 91 TL civarında olacaktır. Bu detay, tarım işçisi ücreti hesaplamalarında şeffaflığın önemini vurgular.

Bu iki hesaplama şekli, yasal ve etik açıdan büyük farklılıklar barındırır. İşçiyle anlaşılan ücretin sonradan kesintiye uğramasıyla, işverenin baştan belirlediği toplam maliyetin işçi yevmiyesi ve aracılık bedeli olarak ayrıştırılması bambaşka süreçlerdir. Bu yüzden, tarım iş sözleşmelerinde işçinin net günlük ücretinin, aracının alacağı hizmet bedelinin ve ödeme sorumluluklarının kimde olduğunun net bir şekilde belirtilmesi şarttır.

Tarımda İş Aracılığı Yönetmeliği’nin ekinde bulunan örnek Mevsimlik Tarım İşi Sözleşmesi de, işçi ücreti ve aracılık bedelini ayrı ayrı kalemler olarak düzenlemektedir. Sözleşmenin birinci maddesi, işverenin işçiye ödeyeceği ücreti belirlemeyi talep ederken, yedinci maddesi işverenin aracıya ödeyeceği hizmet bedeli için özel bir bölüm ayırmıştır. Bu durum, her iki ödeme kaleminin de işverenin sorumluluğunda olduğunu açıkça göstermektedir.

Örneğin, bir tarım işçisiyle günlük brüt 1.500 TL üzerinden anlaşılmış ve aracılık hizmeti için ek olarak 150 TL belirlenmişse, bu senaryoda, işverenin toplam ödeme yükü 1.650 TL olacaktır. İşçinin kararlaştırılan brüt ücretinden elçi payı düşülmez. Yasal kesintiler ve diğer işveren sorumlulukları, bu örnek hesaplamanın dışında tutulmuştur. Belirtilen 150 TL’lik tutar, sadece bir hesaplama örneği olup, tarım aracılık ücreti için yönetmelikte kesin bir yüzde veya oran bulunmamaktadır.

Tarım işçilerinin ücretleri belirlenirken dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli nokta da asgari ücret düzenlemeleridir. Tarımda İş Aracılığı Yönetmeliği’nin 12. maddesi, mevsimlik gezici tarım işçilerinin günlük brüt kazançlarının yasal asgari ücretin altında olamayacağını hükme bağlar. Üstelik, kararlaştırılan ödeme şekline uygun olarak, ücretlerin işveren tarafından her işçiye ayrı ayrı ödenmesi zorunludur.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerine göre, 2026 yılında günlük brüt asgari ücret 1.101 TL, aylık brüt asgari ücret ise 33.030 TL olarak uygulanmaktadır. Bu nedenle, tarım işçisi ücretleri belirlenirken hem bu yasal alt sınırın hem de aracılık bedelinin işçiden alınamayacağı yönündeki açık düzenlemenin göz önünde bulundurulması büyük önem taşır.

Yönetmeliğin aynı 12. maddesi, ücretler ve tarım işçisi çalışma koşullarının yazılı bir sözleşmeyle belirlenmesini zorunlu kılar. Aracıların dahil olduğu durumlarda, bu sözleşmenin işçi, işveren ve aracı arasındaki tüm yükümlülükleri net bir şekilde içermesi gerekmektedir. Hazırlanan tarım iş sözleşmesinin bir nüshasının, düzenleme tarihinden itibaren 10 iş günü içinde onaylanmak üzere İŞKUR’a iletilmesi zorunludur. Ayrıca, yönetmeliğin 5. maddesine göre, İŞKUR’dan izin alınmaksızın tarımda iş ve işçi bulma aracılığı yapmak yasa dışıdır.

Bu bağlamda, Şanlıurfa’da mevsimlik işçi çalıştıran tarla ve bahçe sahiplerinin, birlikte çalıştıkları tarım aracısının İŞKUR belgesini mutlaka kontrol etmeleri ve tüm ücret anlaşmalarını yazılı olarak kayıt altına almaları büyük önem arz etmektedir.

Bir mevsimlik tarım işçisi, kendisine ödenmesi gereken ücretin “aracılık bedeli” adı altında eksik yatırıldığını düşünüyorsa, öncelikle yapılan anlaşmayı ve tüm ödeme kayıtlarını detaylıca incelemelidir. Çalışılan günlerin kayıtları, varsa yazılı tarım iş sözleşmesi, ücret ödeme makbuzları ve kesintileri gösteren diğer belgeler, olası bir uyuşmazlığın çözümünde kritik rol oynayabilir.

Tarım işçileri, aracılık faaliyetleriyle ilgili şikayetlerini Şanlıurfa Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’ne iletebilir. Ayrıca, çalışma hayatına dair ihbar ve şikayetler için ALO 170 hattı da 7/24 hizmet vermektedir. Yönetmeliğe aykırı olarak işçilerden ücret aldığı tespit edilen tarım aracılarının belgeleri, İŞKUR tarafından iptal edilme riski taşımaktadır.

Şanlıurfa’da tarım işçileri ve üreticiler arasında her sezon gündeme gelen yevmiye anlaşmalarında en kritik nokta, işçinin hak ettiği ücret ile aracının hizmet bedelinin kesinlikle birbirine karıştırılmamasıdır. Mevzuata göre, aracılık ücretinin asıl muhatabı işçi değil, işverendir. Bu nedenle, “elçilik dahil yevmiye” gibi açıklamalarda, işçiye ödenecek net tutarın ve aracılık bedelinin ayrı ayrı, şeffaf bir şekilde belirtilmesi, gelecekteki olası anlaşmazlıkların önüne geçmek için hayati öneme sahiptir.

Kaynak: https://www.urfanatik.com/sanliurfada-tarim-iscisinin-elci-payi-kimin-cebinden-cikmali-yonetmelik-acik

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Şanlıurfa’da Yevmiyeniz Eksik Mi Yatıyor? Tarım İşçilerinin ‘Elçi Payı’ Tuzağına Son! İşte Yasal Çözüm
+ - 0

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Suruç Gündem Son Dakika Suruç Haberleri ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin
KAI ile Haber Hakkında Sohbet
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.