17 Ağustos 1999 Marmara Depremi, Türkiye’nin yakın tarihinde yaşadığı en yıkıcı doğal afetlerden biri olarak hafızalara kazındı. Gece 03.02’de merkez üssü Kocaeli’nin Gölcük ilçesi olan bu büyük deprem, Marmara Bölgesi başta olmak üzere geniş bir coğrafyayı derinden sarstı. Yaklaşık 45 saniye süren şiddetli sarsıntı, binlerce can kaybına yol açarken, sayısız yapının da yerle bir olmasına neden oldu.
Kocaeli, Yalova, Sakarya, İstanbul ve Bolu gibi birçok ilde ağır hasarlar meydana geldi. Depremin gece saatlerinde gerçekleşmesi, çok sayıda vatandaşın evlerinde enkaz altında kalmasına sebep oldu. Günler süren arama kurtarma çalışmaları, ekipler ve gönüllülerin olağanüstü çabalarıyla devam etti. Resmi kayıtlara göre, 1999 Gölcük Depremi’nde 17.480 kişi hayatını kaybederken, 43.953 kişi yaralandı ve yüz binlerce insan evsiz kaldı. Felaketin boyutları, gün ağardıkça daha net bir şekilde ortaya çıktı; binlerce bina kullanılamaz hale geldi, aileler sevdiklerini ve yuvalarını kaybetti.
Bu büyük felaketin ortasında, umut veren bir kurtuluş hikayesi yaşandı. Şanlıurfalı Mehmet Çay’ın 5 yaşındaki kızı Hevidar, depremden kısa süre önce İzmit’teki akrabalarının yanına gitmişti. Küçük Hevidar, dayısının evinde misafirken depreme yakalandı. Göl ailesinin ikamet ettiği beş katlı bina, sarsıntının şiddetiyle tamamen çöktü. Ne yazık ki, binada bulunan 11 kişiden Hevidar’ın dedesi, anneannesi, dayısı ve yedi kuzeni yaşamını yitirdi.
Arama kurtarma ekipleri çalışmalarını sonlandırmak üzereyken, enkazın derinliklerinden gelen ince bir ağlama sesi, herkesi yeniden alarma geçirdi. Sesin küçük Hevidar’a ait olduğunun anlaşılmasıyla birlikte, kurtarma operasyonu büyük bir titizlikle yeniden başlatıldı. Yaklaşık 24 saat sonra, mucizevi bir şekilde Hevidar enkazdan sağ olarak çıkarıldı. Bu kurtuluş, o yıkıcı günlerde yaşanan büyük acıların arasında adeta bir umut ışığı oldu. Hevidar’ın enkazdan kurtuluşu, depremzedelerin yaşadığı dramın yanı sıra, insanüstü çabaların ve inancın gücünü de bir kez daha gözler önüne serdi.
17 Ağustos 1999 Depremi’nin ardından Türkiye’de deprem gerçeği ve yapı güvenliği konuları daha fazla önem kazandı. Binaların dayanıklılığı, etkin yapı denetimi, afet yönetimi stratejileri ve toplumun deprem bilinci, ülke gündeminin öncelikli başlıkları haline geldi. Aradan geçen yıllara rağmen, 17 Ağustos, Türkiye’nin doğal afetlere karşı sürekli hazırlıklı olması gerektiğini hatırlatan en kritik tarihlerden biri olmayı sürdürüyor. Her yıl düzenlenen anma etkinlikleriyle depremde hayatını kaybedenler anılırken, uzmanlar da olası bir yeni felaketi önlemek adına riskli yapıların dönüşümünün ve şehirlerin depreme dayanıklı hale getirilmesinin hayati önem taşıdığını vurguluyor.
