Şanlıurfa’nın Eyyübiye ilçesine bağlı Yağmurlu yerleşimindeki Soğmatar Antik Kenti, yaklaşık 1800 yıl öncesine uzanan inanç geçmişiyle dikkat çekiyor. Tektek Dağları bölgesinde bulunan antik kentte, kayalara işlenmiş Süryanice yazıtlar, tanrı kabartmaları ve Kutsal Tepe çevresindeki yedi dairesel yapı kalıntısı yer alıyor. MS 2. yüzyılda kullanılan bu yapıların geçmişte gezegenlerle ilişkili tanrıları temsil ettiği düşünülüyordu.
Harran’a yaklaşık 53 kilometre uzaklıktaki Soğmatar, kaya mezarları, Pognon Mağarası ve eski ibadet alanlarıyla Şanlıurfa’nın tarihî yerleşimleri arasında bulunuyor.
GoTürkiye’nin tanıtımına göre Kutsal Tepe çevresindeki yedi dairesel yapının Güneş, Ay, Satürn, Jüpiter, Mars, Venüs ve Merkür ile ilişkili tanrıları temsil ettiği düşünülüyordu.
Ancak sonraki araştırmalarda bu kalıntılar mezar anıtları ve kutsal alanlar olarak değerlendirildi. Kültür ve Turizm Bakanlığının Kültür Portalı ile Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesinin kayıtlarında ayrıca altı anıt mezardan söz ediliyor.
Soğmatar’ın dikkat çeken özelliklerinden biri, Süryanice yazıtların doğrudan kaya yüzeylerine kazınmış olması. Kutsal Tepe’deki yazıtlarda Mare-Lahe adına dikilen anıt sütunlar ve sunaklarla ilgili bilgiler bulunuyor.
Bakanlığın tarihsel yayınında bazı yazıtlar MS 164-165 yıllarına tarihlendiriliyor. Tepenin kuzey yamacında ise insan biçiminde iki tanrı kabartması yer alıyor. GoTürkiye, sağ taraftaki ayakta duran erkek figürünün yüksekliğini 1,10 metre olarak belirtiyor.
Antik kentteki Pognon Mağarası’nın duvarlarında da insan kabartmaları ve Süryanice yazılar bulunuyor. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesinin kültür varlıkları yayınında, Fransız konsolos Henri Pognon’un 1902 yılında mağaradaki yazıtları kopyalayarak burayı bilim dünyasına tanıttığı aktarılıyor.
Soğmatar’da ayrıca iç kale, kaya mezarları ve farklı mimari özelliklere sahip tarihî yapı kalıntıları bulunuyor. Bunlar yerleşimin yalnızca ibadet amacıyla kullanılan tek bir yapıdan oluşmadığını gösteriyor.
Kültür Portalı, Soğmatar adını Arapçada yağmur anlamına gelen ‘matar’ sözcüğüyle ilişkilendiriyor. Bölgedeki kuyular ve sarnıçlar, geçmişte hayvan sürülerinin yaz aylarındaki su ihtiyacını karşılıyordu.
Kurumsal tarih anlatımlarında Soğmatar’ın gelişimi, MS 165 dolaylarında Part saldırıları nedeniyle yer değiştiren topluluklarla ilişkilendiriliyor. Yerleşimin inanç merkezi olarak kullanımının İslam dönemine kadar devam ettiği belirtiliyor.
Bu bağlantı sizi https://www.urfanatik.com dışındaki bir siteye yönlendiriyor.
